Georg Georgsson, læknir, konsúll og yfirmaður Franska spítalans

0
Auglýsing
Georg Georgsson, læknishúsið, franski spítalinn, Alúðarþakkir Guðmundur þorgrímsson Sólveig Eiríksdóttir Brimnes Fáskrúðsfjörður Georg hóf störf á sjúkraskýli kaþólskra á Fáskrúðsfirði. Sjúkraskýlið er til hægri og kapella til vinstri. Fyrir framan er minnismerki um Carl A. Tulinius franskan konsúl og kaupmann. Alúðarþakkir Guðmundur Þorgrímsson brimnes Sólveig Eiríksdóttir Þorgrímur þorláksson Georg fékk undirritað þakklætisskjal frá öllu fulltíða fólki í læknishéraðinu þegar hann fór  frá Fáskrúðsfirði og sendi þakkarkveðju í ársbyrjun 1934 alúðarþakkir Karen Wathne Franskir sjómenn, Fáskrúðsfjörður, fransmenn, læknir, Templarinn ræðismaður konsúll Georg Georgsson Georg Georgsson læknir Georg Georgsson konsúll Georg Georgsson Fáskrúðsfjörður Georg Georgsson Franski spítalinn Franski spítalinn á Fáskrúðsfirði Franski spítalinn Ísland Franskir sjómenn á Íslandi Franskar Íslandsveiðar Franskar fiskveiðar við Ísland Saga Fáskrúðsfjarðar Heilbrigðissaga Íslands Læknisþjónusta á Austurlandi um 1900 Læknar á Íslandi á 19. og 20. öld Læknaskólinn í Reykjavík Framhaldsnám íslenskra lækna í Kaupmannahöfn Íslenskir læknar í Berlín Kaþólskt sjúkraskýli á Fáskrúðsfirði Franskt sjúkrahús á Íslandi Fransk-íslensk samskipti Menningartengsl Íslands og Frakklands Franskur konsúll á Íslandi Fáskrúðsfjörður um 1900 Búðakauptún Fáskrúðsfjörður Rafvæðing Fáskrúðsfjarðar Saga Sparisjóðs Fáskrúðsfjarðar Póstþjónusta á Austurlandi Vitabyggingar á Austurlandi Berklasjúkrahús á Íslandi Berklavarnir á fyrri hluta 20. aldar Landlæknir Guðmundur Björnsson Landsbankinn og eignamissir Hafnarnes Fáskrúðsfjörður Flutningur Franska spítalans Minjavernd Endurbygging Franska spítalans Hótel og safn um franska sjómenn Franskir sjómenn á Austurlandi Spítalaskipið Heilagur Franz af Assisi Skurðlækningar á Íslandi um 1900 Saga skurðlækninga á Íslandi Læknisheimili á landsbyggðinni Læknar sem samfélagsleiðtogar Þakkarskjal læknishéraðs Jón Magnússon Hvammur Sullur (hydatid sjúkdómur) á Íslandi Læknisafrek á landsbyggðinni Saga íslenskrar heilbrigðisþjónustu Hólavallakirkjugarður Keflavík heilbrigðissaga Georg Georgsson Docteur Georg Georgsson Médecin islandais Georg Georgsson Georg Georgsson consul de France Hôpital français de Fáskrúðsfjörður Hôpital français en Islande Histoire de Fáskrúðsfjörður Pêcheurs français en Islande Pêche française en Islande Relations franco-islandaises Présence française en Islande Histoire médicale de l’Islande Médecine en Islande au début du XXe siècle Médecins islandais formés en Europe Études médicales à Copenhague et Berlin Dispensaire catholique de Fáskrúðsfjörður Soins hospitaliers en Islande vers 1900 Chirurgie en Islande au début du XXe siècle Hôpital pour marins français Consulats français en Islande Communautés portuaires islandaises Développement de Fáskrúðsfjörður Électrification des villages islandais Caisses d’épargne islandaises Services postaux en Islande rurale Phares et sécurité maritime en Islande Tuberculose en Islande Sanatoriums en Islande Guðmundur Björnsson médecin-chef Transfert de l’hôpital de Fáskrúðsfjörður Hafnarnes Islande Patrimoine hospitalier islandais Association Minjavernd Restauration de bâtiments historiques en Islande Musée des marins français en Islande Navires-hôpitaux français Saint François d’Assise navire-hôpital Vie quotidienne des médecins en Islande Médecin et notable local Maison du médecin à Fáskrúðsfjörður Hospitalité et culture française en Islande Histoire sociale de la médecine Cimetière de Hólavallur Reykjavik Keflavík histoire médicale
Georg Georgsson læknir, konsull og yfirmadur Franska spítalans á Fáskrúðsfirði. Georg Georgsson, médecin islandais, consul de France et directeur de l’hôpital français de Fáskrúðsfjörður. 

Georg Georgsson, læknir, konsúll og yfirmaður Franska spítalans á Fáskrúðsfirði, þótti með færustu læknum á sinni tíð og ferðaðist ítrekað utan að tileinka sér nýjungar í læknavísindum. Til þess var tekið hve mikil reisn og höfðingsskapur var yfir læknisheimilinu. Húsbúnaður, matföng og dýrindis vín komu beinustu leið frá Frakklandi og sjálfur þótti húsbóndinn vera holdtekja franskrar menningar á staðnum.

Georg fæddist 1872, varð stúdent 1894 og lauk prófi við Læknaskólann í Reykjavík 1898. Hann stundaði framhaldsnám í Kaupmannahöfn og Berlín og var settur læknir á Mýrum 1899, en í apríl 1900 fékk hann veitingu fyrir nýstofnuðu Fáskrúðsfjarðarhéraði.

— FÁSKRÚÐSFJÖRÐUR — FRANSKIR SJÓMENN — FRAKKLAND — GEORG GEORGSSON —

Auglýsing

.

Fáskrúðsfjörður franski spítalinn Læknishúsið Búðir
Fáskrúðsfjörður á fyrstu árum 20. aldar. T.v. er Læknishúsið og til hægri Franski spítalinn Fáskrúðsfjörður au début du XXᵉ siècle.
À gauche, la maison du médecin ; à droite, l’hôpital français.

Við Fáskrúðsfirðingar eigum Georgi Georgssyni mikið að þakka. Hann var helsti hvatamaður þess að byggður var spítali á Fáskrúðsfirði, en áður stafaði hann á sjúkraskýli kaþólskra á staðnum sem reist var 1897.
Án efa hefur skörungleg framkoma hans haft áhrif á að franska ríkið byggði spíatalann. Georg var frönskumælandi og virðist hafa hafa verið i góðu sambandi við stjórnvöld í Frakklandi og þá skipstjóra sem komu til Fáskrúðsfjarðar.
Georgi var mjög umhugað um allar nytsamar framkvæmdir í Búðakauptúni, og vildi hann veg þess sem mestan. Átti hann t.d. ríkan þátt í því að rafveitu var komið upp í þorpinu, var fyrsti formaður Sparisjóðs Fáskrúðsfjarðar og póstafgreiðslumaður, þá hvatti hann til byggingar vita og studdi með ráðum og dáð ýmsar aðrar umbætur.

Blómatími Íslandsveiða Frakka hér við land var frá miðri 19. öld fram að fyrri heimsstyrjöld en þá dró verulega úr veiðunum. Af bréfaskriftum Georgs og Guðmundar Björnssonar landlæknis frá 1923 má sjá að það var þeim hjartans mál að fá spítalann á Fáskrúðsfirði fyrir berklasjúklinga, Georg þekkti manna best þörfina. Hann fékk umboð franska ríkisins til að selja spítalann og tengd hús til íslenska ríkisins. Salan tók langan tíma. Til að brúa bilið keypti Georg húsin með það í huga að endurselja þau ríkinu. Ekki kom hinsvegar til þess því ríkið hætti við. Frumkvöðulinn og eldhuginn Georg Georgsson missti allar sínar eigur til Landsbankans. Bankinn lét flytja spítalann í Hafnarnes þar sem hann var endurbyggður sem íbúðarhús og skóli. Búið varði Franska spítalanum í Hafnarnesi fram yfir 1970, eftir það stóð hann yfirgefinn allt þar til Minjavernd með aðstoð Fjarðabyggðar tók að sér endurbyggingu hússins sem nú hýsir glæsilegt hótel og safn um franska sjómenn.
Georg flutti til Keflavíkur og starfaði þar síðustu æviárin. Hann lést árið 1940 og er jarðsettur í Hólavallakirkjugarði.

Georg Georgsson og Karen Wathne Frönsk skúta Heilagur Franz af Assisi.
Georg Georgsson læknir og kona hans Karen Wathne um borð í Heilögum Franz af Assisi. Á milli þeirra sést Læknishúsið og spítalinn til hægri. Le docteur Georg Georgsson et son épouse Karen Wathne à bord du Saint François d’Assise.
Entre eux, on distingue la maison du médecin, et à droite, l’hôpital.

Þegar spítalaskipið Heilagur Franz af Assisi kom til Fáskrúðsfjarðar vorið 1906 lýsir skipslæknirinn nýjum spítala, sem þá er kominn í fullan gang:

„Georg Georgsson, íslenski sjúkrahúslæknirinn tók á móti okkur af sinni alkunnu gestrisni og bauð okkur heim. Georg er konsúll Frakka á Fáskrúðsfirði og talar liðlega frönsku, svo að landar okkar eru fegnir að hitta þarna konsúl og lækni, sem getur skilið þá og talað við þá á þeirra eigin máli.

Alúðarþakkir Guðmundur Þorgrímsson brimnes Sólveig Eiríksdóttir Þorgrímur þorláksson Georg fékk undirritað þakklætisskjal frá öllu fulltíða fólki í læknishéraðinu þegar hann fór  frá Fáskrúðsfirði og sendi þakkarkveðju í ársbyrjun 1934 alúðarþakkir
Georg fékk undirritað þakklætisskjal frá öllu fulltíða fólki í læknishéraðinu þegar hann fór  frá Fáskrúðsfirði og sendi þakkarkveðju í ársbyrjun 1934. Certificat de reconnaissance signé par l’ensemble de la population adulte du district médical, remis à Georg Georgsson lors de son départ de Fáskrúðsfjörður.
Il adressa un message de remerciement au début de l’année 1934.

Georg fékk undirritað þakklætisskjal frá öllu fulltíða fólki í læknishéraðinu þegar hann fór  frá Fáskrúðsfirði og sendi þakkarkveðju í ársbyrjun 1934

Í bæklingi Franska spítalafélagsins frá 1909 segir: „Afbragðs læknir og skurðlæknir Georg Georgsson stjórnar spítalanum og er um leið franskur konsúll og fulltrúi Spítalafélagsins. Honum til aðstoðar og til umsjónar á sjúkrahúsinu er Mademoiselle Baudet, afbragðs hjúkrunarkona frá París (Lariboiseiere), talar bretónsku og jafnvel íslensku. Henni til aðstoðar er ein hjúkrunarkona íslensk, Ástríður Torfadóttir var þar 1903-7 og tvær þjónustustúlkur, auk aðstoðarstúlkna í daglaunavinnu. Fram til 1. janúar 1907 hafði sjúkrahúsið á Fáskrúðsfirði tekið á móti 91 sjúklingi, frönskum og „útlendum” og sjúkradagar orðnir 2.953, en sjúkrahúsið var rekið allt árið.”

Apótek franska spítalans Georg í apóteki Franska spítalans
Georg í apóteki Franska spítalans. Georg Georgsson dans la pharmacie de l’hôpital français.

Georg notaði spítalann einnig fyrir sitt læknishérað, sem náði í upphafi yfir Fáskrúðsfjörð, Stöðvarfjörð og Breiðdal, og nýtti aðstöðuna til skurðlækninga þegar með þurfti.

Jón Magnússon (1883-1963)

Í minnum er haft er Georg tók, með aðstoð fransks læknis af spítalaskipi, stóran sull úr höfði sjómannsins Jóns Magnússonar í Hvammi, sem var orðinn svo vankaður af meini þessu, að hann var sagður ganga í hringi á leiðinni neðan úr fjöru. Aðgerðin tókst vel, Jón lá nokkurn tíma á spítalanum og fékk að gjöf róðukross, svartan og gylltan, sem hann bar upp frá því um hálsinn.

Franski spítalinn í Hafnarnesi skömmu áður en Minjavernd flutti hann og endurbyggði nálægt þeim stað sem hann stóð á á Fáskrúðsfirði. L’hôpital français à Hafnarnes, peu avant son déplacement et sa reconstruction par l’association Minjavernd, à proximité de son emplacement d’origine à Fáskrúðsfjörður.
Carl A. Tulinius sjúkraskýli kaþólskir minnismerki kapella Georg hóf störf á sjúkraskýli kaþólskra á Fáskrúðsfirði. Sjúkraskýlið er til hægri og kapella til vinstri. Fyrir framan er minnismerki um Carl A. Tulinius franskan konsúl og kaupmann.
Georg hóf störf á sjúkraskýli kaþólskra á Fáskrúðsfirði. Sjúkraskýlið er til hægri og kapella til vinstri. Fyrir framan er minnismerki um Carl A. Tulinius franskan konsúl og kaupmann. Georg Georgsson débuta son activité médicale au dispensaire catholique de Fáskrúðsfjörður.
Le dispensaire se trouve à droite et la chapelle à gauche.
Au premier plan, un monument commémoratif dédié à Carl A. Tulinius, consul français et commerçant.

— FÁSKRÚÐSFJÖRÐUR — FRANSKIR SJÓMENN — FRAKKLAND — GEORG GEORGSSON —

 

Georg Georgsson (1872–1940) fut l’une des grandes figures médicales de l’Islande au tournant du XXᵉ siècle. Médecin de formation, consul de France et directeur de l’hôpital français de Fáskrúðsfjörður, il jouissait d’une réputation exceptionnelle tant pour ses compétences médicales que pour sa personnalité marquante.

Formé à Reykjavik, puis à Copenhague et à Berlin, Georgsson se tenait constamment informé des avancées médicales en Europe. Francophone et profondément attaché à la culture française, il entretenait des relations étroites avec les autorités françaises et les capitaines des navires de pêche qui fréquentaient la côte est de l’Islande. Sa maison, réputée pour son élégance, son art de vivre et ses vins importés de France, incarnait une présence culturelle française unique dans la région.

Installé à Fáskrúðsfjörður en 1900, Georgsson fut le principal artisan de la création de l’hôpital français, destiné à soigner les marins français mais aussi la population locale. Son influence personnelle joua un rôle décisif dans la décision de l’État français de financer l’établissement. L’hôpital fonctionnait toute l’année et accueillait aussi bien des patients français qu’islandais, avec des installations modernes permettant notamment des interventions chirurgicales.

Au-delà de la médecine, Georgsson fut un véritable bâtisseur pour la communauté locale. Il contribua activement au développement du village : mise en place de l’électricité, création de la caisse d’épargne, services postaux, soutien à la construction d’un phare et à de nombreuses autres améliorations civiles.

Après le déclin de la pêche française en Islande à la suite de la Première Guerre mondiale, Georgsson tenta de faire racheter l’hôpital par l’État islandais afin de le convertir en sanatorium pour tuberculeux. Malgré ses efforts – allant jusqu’à acheter les bâtiments à titre personnel – le projet échoua et il perdit l’ensemble de ses biens. L’hôpital fut déplacé à Hafnarnes, où il servit longtemps de logement et d’école avant d’être restauré comme hôtel et musée dédié aux marins français.

Georg Georgsson termina sa carrière à Keflavík. Il mourut en 1940 et repose au cimetière de Hólavallur à Reykjavik. Son héritage demeure profondément ancré dans l’histoire de Fáskrúðsfjörður, où il est encore considéré comme un pionnier, un humaniste et un trait d’union remarquable entre l’Islande et la France.

.

Fyrri færslaTíu vinsælustu uppskriftir sumarsins
Næsta færslaRauðrófuhummús – rauðfjólublá og holl