
Askarnir þrifnir
Askurinn var helsta matarílát Íslendinga fyrr á öldum og átti hver heimilismaður gjarnan sinn eigin ask. Þrifin voru þó með nokkuð öðrum hætti en við eigum að venjast í dag. Samkvæmt frásögn Ólafar Sigurðardóttur, sem fæddist árið 1857 í Húnavatnssýslu, voru askarnir aðeins þvegnir tvisvar á ári. Þess á milli sáu heimilishundarnir um að sleikja þá hreina eftir máltíðir. Þessi lýsing gefur skemmtilega og dálítið óvænta innsýn í matarvenjur, hreinlæti og daglegt líf Íslendinga á 19. öld.
„Allir borðuðu úr öskum. Tvisvar á ári voru þeir þvegnir: úr hangikjötssoðinu fyrir jólin og sumardaginn fyrsta, annars voru hundarnir látnir „verka“ þá eftir hverja máltíð; askurinn settur niður á gólf með ofurlitla matarleif í lögginni, hundarnir sleiktu hann vel og vandlega, eigandinn tók síðan ask sinn upp, blés einu sinni ofan í hann, setti hann upp á hillu, með það var hann góður. Ekkert okkar hefir þó orðið sullaveikt.“
-Ólöf Sigurðardóttir f. 1857 í Húnavatnssýslu. Eimreiðin 1906
Myndin er af hundinum Tuma og er tekin í Ólafsvík við Straumfjörð á Mýrum, þar sem rannsóknarskipið Pourquoi-Pas? fórst árið 1936
– ASKAR – GÖMUL RÁÐ – POURQUOI-PAS? – ÍSLENSKT – HUNDADAGAKONUNGUR –
